Smaak en levensopvatting worden gevormd tussen het tiende en achttiende levensjaar. In de puberteit kleuren positieve en negatieve ervaringen het filter waarmee je de rest van je leven de wereld bekijkt en beoordeelt. Niet alleen grote gebeurtenissen maar ook toevallige ontmoetingen zijn bepalend. Welke muziek luisterde je en wie waren je helden? Dit is de levensfase waarin de dood ver weg is en je je onsterfelijk waant.
Mijn puberteit viel tussen 1964 en 1972. Terwijl ik op de H.B.S. een proefwerk moest leren over Newtons zwaartekracht, hoorde ik tijdens mijn verplichte kerkbezoeken absurde verhalen over mensen die opstegen naar de hemel en over water konden lopen. Ook kreeg ik een hekel aan jazz door een pijp rokende, elitaire neef die de onbegrijpelijke klankkakafonie van Art Blakey verheerlijkte (‘Kind, je snapt de genialiteit niet!). Zorgden de Vietnamoorlog en de moord op Marten Luther King dat ik de Amerikanen niet als bevrijders maar als oorlogsmisdadigers zag.
In december 1965 kreeg ik de eerste singles op mijn elfde verjaardag: Help van The Beatles en I can get no satisfaction van The Rolling Stones. Een wereld ging via mijn moeders Dual pick-up voor mij open. The Beatles met hun lange haren! Die werden niet gedwongen om 1 keer in de maand naar de kapper aan de Lindestraat te gaan om het haar in een plantenpot-model te laten knippen! Geen Bing Crosby gekweel en flauwe Louis Davids teksten maar opwindende blues en rock & roll. Niet de vette kuif van de even vette Elvis maar de nonchalante haardracht van John, Paul, George en Ringo, dat wilde ik! En de Stones met de brutale Mick Jagger! Liggend op de grond, poserend voor een platenhoes. Die zouden voor ‘Netheid’ en ‘Vlijt’ vast nog minder dan het magere zesje krijgen dat ik altijd van meester Vergeer op mijn rapport kreeg! Uren kon ik naar de platenhoezen kijken.
Iedere generatie heeft zijn eigen helden en rolvoorbeelden. Mijn vader en moeder gingen in hun jeugd ter ontspanning naar de bioscoop. Zij bewonderden vooroorlogse filmhelden als Katrin Hepburn en Clark Gable. Stijf acterende types die onwerkelijke, romantische teksten lispelden. Na de oorlog keken zij naar musicals die overduidelijk in een studiodecor waren opgenomen en waar een geforceerd optimisme de boventoon voerde. De eerste film die mij aansprak was Once Upon a Time in the West. Een realistische western waar een blanke met blauwe ogen de grote boef was en Claudia Cardinale niet alleen sexy-zijn speelde maar was! Met daarbij de prachtige, letterlijk op maat gemaakte muziek van Ennio Morricone, onweerstaanbaar! In Alhambra draaide bijna tegelijkertijd de muziekfilm Woodstock (1969). Ongedwongen lagen jongeren in het gras naar de opwindende muziek van Joe Cocker en Jimi Hendrix te luisteren. Gekleed in prachtige kleding met bloemenmotieven. Blues en rock in plaats van zoetsappige musical liedjes.
Mei 1972. De nieuwe lp van The Rolling Stones Exile on Mainstreet is uitgekomen. Met een vriend luister ik naar de radio waar de dubbelaar besproken wordt. De disc jockey spreekt van een rommelige plaat. The Stones zijn de weg kwijt volgens hem. Keith Richard is aan de hard drugs en heeft niet lang meer te leven. Over 10 jaar zijn The Stones begraven en vergeten en worden als een obscuur bluesbandje herinnerd, aldus de NCRV-dj.
Veertig jaar later, juni 2014 Rock Werchter. Mijn dochter Lies wil The Stones zien. Nu kan het nog. Jagger en Richards zijn al in de zeventig. Meestal staan wij bij concerten vooraan. Hier lukt het niet, tienduizenden tieners en twintigers versperren ons de weg. Oude knarren zoals ik, worden gedwongen uit de verte toe te kijken.
Juni 2017 Pink Pop. 80.000 mensen worden doodstil als Paul McCartney over zijn vriend John begint. Iemand in het publiek begint Give peace a change te zingen. Paul en zijn band nemen het over en samen eren we Lennon. Na een kort moment van stilte zet hij Let it be in. Het is een religieuze ervaring, voor het eerst in mijn leven.
Juli 2026. Paul McCartney heeft The Boys of Dungeon Lane uitgebracht. Zijn stem is breekbaar, we missen John Lennon maar er staan prachtige nummers op. Kippenvel bij The Days We Left Behind. De Stones blijven niet achter met Foreign Tongues. Jagger heeft de gerimpelde kop van een Afrikaanse olifant maar zijn stem hunkert nog steeds naar satisfaction. Elk optreden van Macca en The Stones is restlos ausverkauft. Overal waar zij verschijnen zorgen zij voor opwinding en schwung.
Anno nu. Mijn ouders zijn in de negentig en ik ben zelf ook al een oude man. Heb een buikje en atrose in de botten. Wordt het publieke debat vergiftigd door Baudetten en Wildersen. Is Amerika weer bezig aan een uitzichtloze oorlog. Maken artiesten met gouden kettingen en Rolexen nu al gedateerde muziek. Verdienen lege hulzen – genoemd influencers – gouden bergen. Moedeloos word ik er soms van.
Ik woon in Duitsland en mijn huis draagt de naam Exile on Mainstreet. Wanneer ik The Stones op You Tube zie, krijg ik energie en heb zin dingen te ondernemen. En iedere keer als ik The Beatles onverwacht hoor (en dat is vaak!) voel ik mij plots weer vrolijk, vrij en optimistisch. Kan ik weer vooruit kijken. Voel ik me weer jong en onsterfelijk.
Op 4, 5, 7 en 8 augustus vindt in het Steengroeve Theater in Winterswijk het muziektheaterspektakel Bricks, Stones en Beatles plaats. Ik ga gekleed in mijn Sgt Peppers pak.